Trong những tuần đầu sau khi chia tay hay ly hôn, nhiều người viết những lá thư không bao giờ gửi đi. Gửi cho người yêu cũ, cho luật sư, cho trần nhà. Những lời ấy cần có chỗ để đi, và trong một thời gian, thế là đủ.
Bài viết này gợi ý thêm một lá thư nữa, gửi đến một người đọc khác: chính bạn của một năm sau. Thư được viết khi mọi thứ còn rất mới và nhức nhối, khi tủ quần áo đã vơi một nửa và những ngày Chủ nhật trở nên kỳ lạ. Sau một năm, lá thư sẽ cho bạn biết bạn đã bắt đầu từ đâu và con đường đã đi được bao xa.
Vì sao một năm là khoảng cách phù hợp
Với hầu hết mọi người, ba tháng là quá sớm. Nỗi đau vẫn còn rất gần, và lá thư sẽ đến khi chưa có nhiều thay đổi. Còn năm năm lại quá xa: các chi tiết đã phai đi, và lá thư có thể nghe như của một người khác.
Một năm có một hình dạng hữu ích. Nó chứa đủ mọi mùa, mọi dịp lễ và mọi ngày kỷ niệm đúng một lần. Bạn sẽ đã đi qua những ngày mình từng lo sợ và biết được chúng thực ra như thế nào. Và một năm đủ ngắn để những dòng bạn viết tối nay vẫn còn vừa với người sẽ đọc chúng.
Nên viết gì khi nỗi đau còn mới
Hãy viết điều đúng sự thật, chứ không phải điều công bằng. Bạn không cần một phán quyết về việc ai đúng ai sai. Hãy viết lá thư này như một bản ghi chép, chứ không phải như một bản luận tội.
Hãy tả căn hộ, chiếc giường, sự im lặng. Kể bạn ăn gì và bạn làm gì lúc sáu giờ chiều. Nói ra điều bạn sợ và điều bạn thấy nhẹ lòng, nếu có, vì cả hai có thể đúng cùng lúc. Ghi cả những quyết định bạn tự hào, dù nó có vẻ nhỏ bé.
Đừng làm cho mình nghe mạnh mẽ hơn hay yếu đuối hơn so với thực tế. Bản thân trong tương lai biết giai đoạn này đã cảm thấy thế nào. Họ sẽ nhận ra phiên bản thật thà.
Chưa sẵn sàng gọi tên nó
Người ta thường cảm thấy bị áp lực phải nói rằng chia tay đã dạy cho mình điều gì đó. Bạn có quyền bỏ qua điều đó. Nếu bạn chưa sẵn sàng gọi đây là một bài học, hãy viết: “Mình vẫn chưa sẵn sàng gọi đây là bất cứ điều gì.” Câu ấy cho phép người đọc sau một năm thấy được điều gì đã thay đổi, mà không bị ai bảo phải cảm thấy thế nào về nó.
Câu hỏi cho bản thân của một năm sau
Kết thúc lá thư bằng những câu hỏi chỉ bản thân trong tương lai mới trả lời được. Hãy chọn những câu phù hợp:
- Bây giờ một ngày Chủ nhật trông như thế nào?
- Bạn đã học lại được cách làm điều gì khi ở một mình?
- Ngày thật sự tốt đầu tiên đến khi nào?
- Bạn đã giữ lại điều gì mà khiến chính bạn bất ngờ?
- Người bạn nào hóa ra là một người bạn thật sự?
- Bạn có còn đi đường vòng về nhà để tránh con phố cũ không?
- Điều gì bạn ước mình đã nói với mình tối nay?
Hãy giữ danh sách này ngắn. Ba hoặc bốn câu hỏi là đủ, và bạn có thể thêm nhiều hơn trong lá thư sau.
Điều nên bỏ qua
Thư được lưu dưới dạng văn bản thuần túy, và một lá thư về chia tay rất dễ chứa những thứ bạn không muốn ai nhìn thấy. Đừng đưa vào những lời đổ lỗi, chi tiết pháp lý, số liệu tài chính và bất cứ điều gì về con cái mà bạn không muốn thấy trong hộp thư đến. Bạn có thể viết “thỏa thuận mà hai bên đang thu xếp” thay cho các chi tiết cụ thể.
Còn một điểm thực tế nữa. Hãy dùng một địa chỉ email mà chỉ mình bạn đọc được. Nếu hai bạn từng dùng chung một tài khoản, hoặc nếu người yêu cũ của bạn biết mật khẩu của bạn, hãy đổi mật khẩu hoặc dùng một địa chỉ khác trước khi viết. Ai mở được hộp thư đó đều có thể đọc thư khi nó đến, và có thể dừng thư bằng liên kết hủy đăng ký. Thư được gửi đến địa chỉ bạn nhập, và sau khi lưu thì không thể sửa hay chuyển hướng.
Viết với sự tử tế
Viết trong cơn giận là điều tự nhiên, và một phần cơn giận có thể thuộc về lá thư. Nhưng hãy cố kết thúc bằng điều gì đó dịu dàng hơn. Chỉ một câu tử tế dành cho chính mình là đủ: “Bạn đã làm hết sức có thể với những gì bạn có.” Sau một năm, câu ấy có thể là điều bạn nhớ nhất.
Nếu bạn muốn viết một lá thư gửi người kia, hãy viết riêng, và quyết định sau có gửi hay không. Lá thư này chỉ thuộc về bạn.
Mười hai tháng, hay một ngày riêng của bạn
Hãy chọn một ngày của một năm sau, hoặc một ngày có ý nghĩa với bạn, chẳng hạn ngày bạn chuyển ra ngoài. Bỏ qua ngày kỷ niệm cũ trừ khi bạn muốn gánh thêm sức nặng ấy vào ngày đó. Chúng tôi gửi thư đến email của bạn vào ngày đã chọn, từ 8:00 đến trưa theo múi giờ của bạn. Khi bạn viết, chưa có email nào được gửi đi, nên hãy giữ một bản sao nếu muốn đọc lại sớm hơn, và nhớ rằng thư đã lưu thì không thể sửa hay hủy.
Nếu ngày đó hóa ra khó khăn, biết điều ấy cũng hữu ích. Một năm sau, bạn có thể đã sẵn sàng đọc nó, hoặc bạn có thể cần một buổi chiều yên tĩnh. Bạn được tự do chờ đợi trước khi mở email.
Ngày thư đến
Hãy đọc một lần từ đầu đến cuối mà đừng phán xét người đã viết nó. Họ đã cố hết sức trong một giai đoạn khó khăn. Sau đó hãy quay lại những câu hỏi và trả lời chúng, có thể trong một tài liệu mới, có thể thành lời nói to.
Bạn có thể thấy một số điều đã thay đổi nhiều hơn bạn nghĩ, và một số khác vẫn đứng nguyên ở chỗ bạn đã để lại. Cả hai đều bình thường. Nỗi buồn và sự nhẹ nhõm không đi theo lịch, và không có mức tiến bộ nào là đúng sau mười hai tháng.
Lưu ý về việc chăm sóc bản thân
Chia tay có thể gợi lại nỗi buồn, giận dữ hay cảm giác lạc lối, và một lá thư không thể gánh hết tất cả những điều đó. Nếu nỗi buồn của bạn không dịu đi, hoặc bạn thấy khó ngủ, khó ăn hay khó đi làm, xin hãy nói chuyện với bác sĩ, một nhà tư vấn hoặc một người mà bạn tin tưởng. Nếu bạn cảm thấy mình không an toàn, hãy liên hệ ngay với số khẩn cấp tại địa phương hoặc đường dây hỗ trợ khủng hoảng. Một lá thư có thể đồng hành cùng bạn suốt một năm. Nhưng nó không phải là điều trị.
Một lá thư từ những tuần đầu
Chào bản thân trong tương lai,
Hôm nay là một Chủ nhật ẩm ướt và tủ quần áo đã vơi một nửa. Mình ăn ngũ cốc thay bữa tối và ngủ ở phía giường của mình. Mình tự hào vì đã quyết định, và mình chưa sẵn sàng gọi đó là sự trưởng thành. Mình sợ dịp lễ đầu tiên. Bạn vẫn đi đường vòng về nhà để tránh con phố cũ không? Bây giờ trong tủ còn treo gì? Dù mùa đông này mình đã làm gì, mình cũng đã làm hết sức có thể với những gì mình có.
[tên của bạn]
Viết thư của bạn ngay bây giờ
Hãy dành hai mươi phút tối nay để mô tả bạn đang ở đâu, bằng những câu văn giản dị. Thêm ba câu hỏi cho người bạn sẽ là sau một năm, và một dòng tử tế dành cho chính mình. Hãy dùng một địa chỉ chỉ mình bạn đọc được, chọn một ngày cách hôm nay mười hai tháng, rồi gửi đi.
