Sáu điều không nên đưa vào thư gửi bản thân trong tương lai: mật khẩu và số tài khoản, chi tiết riêng tư của người khác, mệnh lệnh và lời đe dọa nhắm vào chính mình, dự đoán chi tiết về thế giới, những việc có hạn chót, và những lá thư chỉ là danh sách việc cần làm. Không điều nào trong số đó làm hỏng thư một cách cố ý, và mỗi điều đều có cách thay thế tốt hơn để làm cùng một việc. Dưới đây là sáu điều đó, kèm lý do đơn giản và cách thay thế, để thư có thể hữu ích trong nhiều năm mà không mang theo thứ gì bạn sẽ hối tiếc khi nó được gửi đi.
Sáu điều cần loại khỏi thư
Mật khẩu, mã xác nhận và số tài khoản
Thư được lưu dưới dạng văn bản thuần: chữ nằm nguyên đó, đọc được, trên máy chủ trong nhiều năm. Thư không phải nơi phù hợp cho mật khẩu, mã khôi phục, số tài khoản, hay bất cứ thứ gì bạn sẽ không viết lên bưu thiếp. Cách thay thế là viết mục tiêu thay vì thông tin đăng nhập. Không phải thông tin đăng nhập tài khoản tiết kiệm, mà là câu: “quỹ dự phòng khẩn cấp lúc này phải đạt đủ bốn tháng tiền thuê nhà.” Thông tin đăng nhập nằm trong trình quản lý mật khẩu; lá thư giữ hy vọng.
Chi tiết riêng tư của người khác
Họ tên đầy đủ của người khác, tin tức về sức khỏe, rắc rối pháp lý, bí mật của họ: đó không phải những thứ bạn có quyền gửi vào tương lai. Người mở hộp thư ấy sau mười năm có thể không còn là bạn, và hộp thư, theo lẽ thường, có thể bị chia sẻ, thừa kế hay bị xâm nhập. Cách thay thế là chỉ dùng tên riêng, và kể phần của chính bạn. “Tomas và tôi gần như không nói chuyện với nhau nữa” đã chứa mọi thứ lá thư cần; chi tiết cụ thể thì thuộc về một cuộc trò chuyện với bạn bè.
Mệnh lệnh và lời đe dọa nhắm vào bản thân
“Nếu đến lúc bạn đọc thư này mà bạn vẫn chưa rời đi, bạn thật thảm hại” là dòng mà nhiều người phải xin lỗi sau nhiều năm. Thư viết trong cơn giận với chính mình không tạo ra động lực nào; càng để lâu chúng càng thành bằng chứng cho một giọng nói khắc nghiệt bên trong. Cách thay thế là đưa ra yêu cầu kèm lý do. “Hãy đăng ký lại lớp bơi, vì lớp tháng Ba đã giúp ích” vừa đề nghị, vừa giải thích. Và nếu lá thư cứ biến thành mong muốn trừng phạt chính mình, hãy đặt nó xuống và nói với một người tin cậy: một người bạn, một chuyên viên tư vấn hay một bác sĩ. Nếu bạn có thể làm hại bản thân, hãy liên hệ ngay với số khẩn cấp tại địa phương hoặc đường dây hỗ trợ khủng hoảng.
Dự đoán chi tiết về thế giới
Chính trị, thị trường, công nghệ, giá cả: những dự đoán viết chi tiết khiến lá thư trông lỗi thời chỉ sau một hai năm, và chúng lấn át phần vẫn còn thú vị, tức là chính bạn. Cách thay thế là hai dự đoán có ngày tháng về cuộc sống của bạn, sẽ được kiểm tra vào ngày đọc. Đoán địa chỉ, công việc hay sở thích của chính mình khiến ta khiêm nhường theo nghĩa tích cực, và thư dự đoán biến bản năng đó thành một trò chơi nhỏ.
Những việc có hạn chót
Một lá thư không có lời nhắc, và thư đã lưu thì không thể sửa hay hủy. Điều đó khiến nó trở thành nơi không phù hợp nhất để ghi ngày đóng thuế, lịch hẹn visa, hay ngày bảo hiểm hết hiệu lực. Cách thay thế là giữ các ngày bắt buộc trong một lịch có chuông báo, và chỉ đưa vào thư phần mà lịch không thể giữ, chẳng hạn bạn muốn cảm thấy thế nào khi bước ra khỏi buổi hẹn đó. Thời gian chờ càng dài thì điều này càng quan trọng. Một lá thư được đặt mười hay hai mươi năm sau nên giả định rằng bạn đã quên mọi thứ, kể cả việc phải kiểm tra bất cứ điều gì.
Chỉ là danh sách việc cần làm
Một danh sách việc cần làm không kèm lời nào xung quanh là phí mất cơ hội của một lá thư. Người đọc trong tương lai không cần một bản ghi nhớ, vì họ đã có những thứ đó rồi. Cách thay thế là giữ danh sách nếu danh sách quan trọng, rồi thêm lý do cho từng mục và một câu hỏi. “Chạy nửa marathon vào mùa thu, vì mình đã đăng ký vào một ngày dũng cảm hồi tháng Hai. Bạn đã hoàn thành chưa, và việc tập luyện đã ảnh hưởng thế nào đến các ngày cuối tuần?” Ba câu, và việc cần làm đã trở thành một lá thư.
Hãy coi nó như một tấm bưu thiếp
Một hình ảnh giúp quyết định được phần lớn các trường hợp: hãy viết như thể lá thư là một tấm bưu thiếp được gửi đi trong một hành trình rất dài. Bưu thiếp có thể chứa cảm xúc, ký ức, câu hỏi, kế hoạch và hy vọng. Nó không mang mật khẩu, bí mật của người khác hay chìa khóa của bất cứ thứ gì. Nếu một dòng nào đó khiến bạn xấu hổ khi viết trên bưu thiếp gửi chính mình, thì rất có thể đó là dòng cần viết lại, không phải gửi nguyên như vậy. Đây cũng là một cách viết nhẹ nhàng hơn, bởi những phần thú vị nhất của một cuộc đời vốn không phải là phần bí mật.
Phần đầy đủ về điều nên viết vào thư, khi các mục cần tránh đã được gỡ bỏ, nằm trong hướng dẫn từng bước. Và điều cần làm khi một lá thư quay trở lại với bạn bao gồm ngày tấm bưu thiếp cuối cùng đến tay.
Danh sách cần tránh, gom lại một chỗ
- Mật khẩu, mã khôi phục, số tài khoản → mục tiêu đằng sau chúng, viết bằng lời đơn giản
- Họ tên đầy đủ, tin tức sức khỏe và pháp lý của người khác → tên riêng, và phần của chính bạn
- Mệnh lệnh và lời đe dọa → yêu cầu kèm lý do
- Dự đoán chi tiết về thế giới → hai dự đoán có ngày tháng về cuộc sống của bạn
- Ngày bắt buộc và hạn chót → một lịch thật, cùng cách bạn muốn cảm thấy vào ngày đó
- Danh sách việc cần làm trơ trọi → danh sách, lý do, và một câu hỏi
Một lá thư đã áp dụng các cách thay thế
Chào bản thân trong tương lai,
Các thùng đồ sẽ được đóng xong vào thứ Sáu, và hợp đồng thuê nhà ở đây kết thúc vào cuối tháng. Mình cũng đã ghi điều đó vào lịch thật, vì từ mình bạn sẽ không nhận được lời nhắc nào. Địa chỉ mới thì không viết vào thư; mình đã ghi nó vào hợp đồng thuê và vào ba hộp thư, nơi địa chỉ thuộc về. Điều mình muốn bạn biết: mình tự hào vì chúng ta đã xin chuyển công tác, dù thành phố hóa ra không hợp. Hãy kiên nhẫn với Ana, người lo việc chuyển nhà cho chúng ta lần thứ hai. Nhớ kiểm tra cây dương xỉ.
[tên của bạn]
Mọi cách thay thế đều có mặt trong đó: hạn chót được chuyển vào lịch, địa chỉ được ghi đúng nơi, sự thiếu kiên nhẫn với Ana trở thành một yêu cầu kèm lý do, và dự đoán duy nhất là về cây dương xỉ.
Viết thư của bạn ngay bây giờ
Viết bản nháp lá thư bạn đã định viết, rồi kiểm tra nó một lượt theo sáu mục cần tránh và thực hiện các cách thay thế. Phần còn lại sẽ ngắn hơn và chân thật hơn. Hãy ghi hạn chót vào lịch của bạn, rồi gửi phần còn lại đi trên hành trình của nó.
