Mektubunun kelimelerine bir saat harcamak, tarihe on saniye ayırmak kolaydır. Tarih alanı bir evrak işi gibi görünür, ama mektubunun neyin yanına düşeceğini o belirler: bir doğum günü pastası, bir pazartesi toplantısı ya da sessiz bir öğleden sonra.
Önce hızlı bir yanıt istersen:
- İlk mektup: bir yıl.
- Bir plan ya da alışkanlık için kontrol: üç ila altı ay.
- Büyük bir karar: ilk gerçek sonuçlardan kısa süre sonra, çoğu zaman altı ila on iki ay.
- Zaman kapsülü: beş yıl ya da daha fazla.
- Hassas bir konu: üzerinde başka hiçbir şey olmayan sıradan bir gün.
Sayfanın geri kalanı, bundan daha dikkatli seçim yapmakla ilgili.
Tarih mesajın bir parçası
Tarihi, yazmak zorunda olmadığın bir cümle gibi düşün. Doğum gününde ulaşan bir mektup şunu söyler: “İşte bir yılın özeti.” Mart ayında sıradan bir çarşamba günü gelen bir mektup ise şunu söyler: “Hiçbir şeyin olmadığı bir günde seni düşündüm.” Hiçbiri daha iyi değil. Sadece farklı işler görürler.
Bu yüzden seçmeden önce tek bir soruyu yanıtla: Bu mektup ulaştığı sabah ne yapsın istiyorsun? Seni neşelendirsin, bir planı kontrol etsin, bir değişikliği işaretlesin ya da eski hâline gülmeni sağlasın mı? Yanıt sana tarihi gösterir.
Dönüm noktası tarihleri
Doğum günleri, ayın birinci günü, yeni bir mevsimin ilk pazartesisi ve yeni yılın başı, hepsi birer dönüm noktası. Bunlar zaten başlangıç gibi hissettirir.
Bu hissin arkasında bir araştırma var. 2014’te Hengchen Dai ve iki meslektaşı, gerçek hayattan alınmış üç kayıt grubunda, yeni bir hafta, ay, yıl ya da doğum günü gibi zaman dönüm noktalarından sonra Google’da “diyet” aramalarının, spor salonu ziyaretlerinin ve hedeflere yönelik taahhütlerin arttığını buldu. Çalışma, bir dönüm noktası tarihinin hayatını değiştireceğini vaat etmiyor. Ama bu tarihlerden hemen sonra insanların bir şeye başlamasının daha olası olduğunu düşündürüyor.
Dönüm noktası tarihleri, plan, alışkanlık ve yön üzerine mektuplara uygun. Bedeli ise kalabalık olmaları. Bir doğum günü sabahı mesajlar ve planlarla dolu olabilir; mektubun hızla okunur, hatta hiç okunmayabilir.
Uzaklığa dayalı tarihler
Uzaklık tarihi, bugünden ne kadar uzakta olduğu için seçilir. Bir karardan tam bir yıl sonra. Bir taşınmadan altı ay sonra. Yeni bir şeye başladıktan üç ay sonra. Bu tarih başkası için bir anlam taşımaz, ama sana bir ölçüt verir.
Bu tarihler, kontrol amaçlı mektuplar için iyi çalışır. Ne beklediğini, neyin seni endişelendirdiğini ve neyi umduğunu yazarsın; mektup, bunların bir kısmının sınanabileceği noktada karşına çıkar.
Sıradan tarihler
Sıradan bir tarih, kimsenin işaretlemediği bir gündür: kasımın ortasında bir salı, şubatta sessiz bir pazar. Bu günler bir mektubu okumak için genelde en kolay günlerdir. Ortada ne bir parti, ne bir baskı, ne de günün anlamlı olması gerektiği hissi var.
Mektubun hassas bir konudaysa ya da yüksek sesle söylemesi zor bir şeyle ilgiliyse, sıradan bir tarih bir dönüm noktası tarihinden daha iyi olabilir. Bir zaman kapsülü için de sıradan bir tarih seçebilirsin; çünkü o, sıradan bir günün nasıl olduğunu sana anlatacak.
Seçmeden önce pratik kontroller
Bunları hızlıca gözden geçir.
- O sabah bir e-postayı okuyabilecek misin?
- Girdiğin e-posta adresinin o zamana kadar hâlâ senin olacağını düşünüyor musun?
- Sabah boş mu: erken kalkılacak bir tren, bir randevu ya da alınacak biri yok mu?
- Gelen kutusunu kontrol ettiğin bir hafta içi günü mü istiyorsun, yoksa vaktin olan bir hafta sonu mu?
- Bugün bulunduğun saat dilimi, o zaman bulunacağın saat dilimi mi?
Saate gelince: e-posta, yazdığın anda tarayıcının bildirdiği saat diliminde saat 08.00 ile öğle arasında gönderilir. Bu yüzden taşınmayı planlıyorsan, nerede olacağını düşün. Gönderim saati bu aralığın bir yerinde olduğu için, saat dokuzdaki bir randevudan önce okunması gereken bir mektup için buna bel bağlama. Böyle bir mektubu bir gün önceye planla.
Uzak tarihler
Tarih ne kadar uzaksa, pratik yan o kadar önemli olur. On ya da yirmi yıl içinde e-posta adresleri değişir, hizmet sağlayıcılar hesapları kapatır, telefonlar yenilenir. Uzak bir tarih seçersen, uzun süredir sahip olduğun bir adresi kullan ve bir mektubun geleceğini ve hangi adrese gideceğini başka bir yere, bir nota ya da bir çekmeceye yaz.
Uzak bir tarih, tonu da değiştirir. Farklı bir işi, farklı arkadaşları ve farklı bir evi olabilecek gelecekteki kendine yazıyorsun; bu yüzden ona bağlam ver ve etrafındaki dünya hakkında birkaç ayrıntı anlat.
Hızlı seçimler ve takvim
Yazma formu bir günden üç yıla kadar hızlı seçenekler sunar: bir gün, bir hafta, bir ay, üç ay, altı ay, bir yıl, iki yıl ve üç yıl. Bunlar, bulunduğun yerdeki bugünden itibaren sayılır. Daha uzun bir süre için ya da kesin bir güne denk gelen bir dönüm noktası için takvimi kullan. Yarından başlayarak 20 yıl sonrasına kadar istediğin tarihi seçebilirsin.
Bugün ve geçmiş tarihler kabul edilmez; bu yüzden seçebileceğin en erken tarih yarındır. Mektup kaydedildikten sonra düzenlenemez ya da iptal edilemez ve hatırlatma da yoktur. Bu yüzden tarihinden emin ol ve istersen yazdıklarının bir kopyasını sakla.
Tek satırlık bir kural
Seçmeden önce şu cümleyi tamamla: “Bu mektubun [tarih] tarihinde gelmesini istiyorum, çünkü…” Örneğin: “Bu mektubun bahar mevsiminin ilk pazartesisinde gelmesini istiyorum, çünkü bir şeye başlamaya hazır olacağım.” Cümleyi tamamlayabiliyorsan tarihini bulmuşsun. Tamamlayamıyorsan başka bir tarih dene.
Küçük bir alıştırma var. Mektubunun görevini tek satırda yaz, sonra üç olası tarih listele ve göreve en az uyan iki tarihin üstünü çiz.
Sıradan bir tarih için örnek mektup
Merhaba, gelecekteki ben,
Kasımda sıradan bir perşembeyi bilerek seçtim. Doğum günü yok, tatil yok, kimse senden bir şey beklemiyor. Bunu sıradan bir günde okuman istedim. Yüksek sesle söylemekte zorlandığım şey şu: bir yıl ara verdikten sonra koroya geri döndüğüm için gurur duyuyorum, ilk gece arabada ağlamış olsam da. İşe gitmeden önce okuyorsan, bunu bu akşam bir daha oku. Acelen yok. Bugünü seçmemin nedeni bu.
[adın]
Mektubunu şimdi yaz
Mektubunun tek satırlık görevini yaz, üç olası tarih listele ve göreve en iyi uyanı seç. Neden o günü seçtiğini de yaz; sadece kendine bile olsa. Sonra mektubu yaz ve kaydetmeden önce tarihi bir kez daha kontrol et, çünkü sonradan değiştirilemez.
