Je besteedt makkelijk een uur aan de woorden van een brief en tien seconden aan de datum. Het datumveld lijkt op papierwerk, maar het bepaalt waar je brief mee samenvalt: een verjaardagstaart, een vergadering op maandag, een rustige middag.
Als je eerst een snel antwoord wilt:
- Een eerste brief: één jaar.
- Een controle op een plan of een gewoonte: drie tot zes maanden.
- Een grote beslissing: kort nadat de eerste echte resultaten binnen zijn, vaak zes tot twaalf maanden.
- Een tijdcapsule: minstens vijf jaar.
- Iets teders: een gewone dag waarop verder niets gepland staat.
De rest van deze pagina gaat over zorgvuldiger kiezen dan dat.
De datum hoort bij de boodschap
Zie de datum als een zin uit je brief die je niet hoeft te schrijven. Een brief die op je verjaardag aankomt, zegt: “Hier is een terugblik op het afgelopen jaar.” Een brief die op een gewone woensdag van maart aankomt, zegt: “Ik dacht aan je op een dag waarop er niets bijzonders gebeurt.” Geen van beide heeft de voorkeur. Ze hebben gewoon een andere taak.
Beantwoord daarom, voordat je kiest, één vraag: wat moet deze brief doen op de ochtend dat hij aankomt? Je opvrolijken, een plan controleren, een verandering markeren, of je laten lachen om wie je toen was? Het antwoord wijst de datum aan.
Mijlpaaldata
Verjaardagen, de eerste van de maand, de eerste maandag van een nieuw seizoen en het begin van een nieuw jaar zijn allemaal mijlpalen. Ze voelen al aan als een begin.
Achter dat gevoel zit onderzoek. Een studie uit 2014 van Hengchen Dai en twee collega’s liet op basis van drie reeksen gegevens uit de praktijk zien dat Google-zoekopdrachten naar “diet”, bezoeken aan de sportschool en toezeggingen om doelen na te streven stegen na tijdsmijlpalen zoals een nieuwe week, maand, jaar of verjaardag. De studie zegt niet dat een mijlpaal je leven verandert, maar ze suggereert wel dat mensen juist na zulke data eerder iets beginnen.
Mijlpaaldata passen goed bij brieven over plannen, gewoonten en richting. Het nadeel: ze kunnen druk zijn. Een verjaardagsochtend zit misschien vol berichten en plannen, en je brief wordt misschien snel gelezen, zo niet helemaal niet.
Data op afstand
Een datum op afstand kies je op grond van hoe ver hij van vandaag ligt. Precies een jaar na een beslissing. Zes maanden na een verhuizing. Drie maanden nadat je iets nieuws bent begonnen. De datum betekent niets voor iemand anders, maar hij geeft je een maatstaf.
Deze data werken goed als controlemoment. Je schrijft wat je verwacht, waar je je zorgen over maakt en wat je hoopt, en de brief komt aan op het punt waarop een deel ervan getoetst kan worden.
Gewone data
Een gewone datum valt op een dag die niemand heeft aangestreept: een dinsdag midden november, een rustige zondag in februari. Dit zijn vaak de makkelijkste dagen om een brief te lezen. Er komt geen feestje, geen druk en geen gevoel dat de dag iets moet betekenen.
Gaat je brief over iets teders, of over iets wat je moeilijk hardop zegt, dan kan een gewone datum hem beter dienen dan een mijlpaal. Je kunt ook een gewone datum kiezen voor een tijdcapsule, want die vertelt je hoe een gewone dag was.
Praktische controles voordat je kiest
Loop deze punten snel na.
- Kun je die ochtend een e-mail lezen?
- Gebruik je het e-mailadres dat je hebt ingevoerd dan nog?
- Heb je die ochtend vrij: geen vroege treinen, geen afspraken en niemand om op te halen?
- Wil je een doordeweekse dag, waarop je je inbox controleert, of een weekend, waarop je tijd hebt?
- Klopt de tijdzone met de plek waar je dan bent?
Over het tijdstip: we sturen de brief per e-mail tussen 8.00 uur en 12.00 uur, volgens de tijdzone die je browser aangeeft op het moment dat je schrijft. Denk dus, als je van plan bent te verhuizen, na over waar je dan zult zitten. En omdat de verzendtijd ergens binnen dat tijdvak ligt, moet je er niet op rekenen voor een brief die gelezen moet zijn voor een afspraak om negen uur. Kies voor zo’n brief de dag ervoor.
Verre data
Hoe groter de afstand, hoe belangrijker de praktische kant. Over tien tot twintig jaar veranderen e-mailadressen, stoppen aanbieders met accounts en worden telefoons vervangen. Kies je een verre datum, gebruik dan een adres dat je al lang hebt, en schrijf ergens apart op, in een notitie of in een la, dat er een brief komt en naar welk adres hij gaat.
Een verre datum verandert ook de toon. Je schrijft aan iemand die misschien ander werk, andere vrienden en een ander huis heeft, dus geef context en een paar details over de wereld om je heen.
Snelle keuzes en de kalender
Het schrijfformulier biedt snelle keuzes van één dag tot drie jaar: één dag, één week, één maand, drie maanden, zes maanden, één jaar, twee jaar en drie jaar. Ze tellen vanaf de datum van vandaag, volgens je eigen tijdzone. Voor alles wat langer duurt, of voor een mijlpaal die op een precieze dag valt, gebruik je de kalender. Je kunt elke datum kiezen vanaf morgen, tot 20 jaar vooruit.
Vandaag en data in het verleden kun je niet kiezen, dus morgen is de vroegst mogelijke keuze. Zodra je de brief hebt opgeslagen, kun je hem niet meer bewerken of annuleren, en er zijn geen herinneringen. Wees dus zeker van de datum, en bewaar een kopie van de tekst als je die wilt.
Eén zin als regel
Maak deze zin af voordat je kiest: “Ik wil deze brief op [datum] omdat…” Bijvoorbeeld: “Ik wil deze brief op de eerste maandag van de lente omdat ik dan klaar ben om iets te beginnen.” Kun je de zin afmaken, dan heb je je datum. Lukt het niet, probeer dan een andere.
Hier volgt een kleine oefening. Schrijf de taak van je brief kort op: één regel. Noteer dan drie mogelijke data en streep de twee door die het minst bij die taak passen.
Een voorbeeldbrief voor een gewone datum
Hoi, toekomstige ik,
Ik heb bewust een gewone donderdag in november gekozen. Geen verjaardag, geen feestdag, niemand die iets van je verwacht. Ik wilde dat je dit zou lezen op een doodgewone dag. Dus hier is wat ik moeilijk hardop kan zeggen: ik ben trots dat ik na een jaar weer naar het koor ben teruggegaan, ook al heb ik de eerste avond in de auto gehuild. Als je dit leest voor je werk, lees het dan vanavond nog eens. Er is geen haast. Daarom heb ik deze dag gekozen.
[je naam]
Schrijf nu je brief
Schrijf de taak van je brief kort op: één regel. Noteer drie mogelijke data en kies de datum die de taak het beste dient. Zeg waarom het die dag moet zijn, ook al hoef je het alleen tegen jezelf te zeggen. Schrijf daarna de brief en controleer de datum nog een keer voordat je opslaat, want die kun je achteraf niet meer veranderen.
