Nhiều người bắt đầu lại cùng một mục tiêu mỗi tháng Giêng, và có người làm vậy mỗi thứ Hai. Điều đó dễ khiến bạn nghĩ mình có một khuyết điểm trong tính cách. Một dòng nghiên cứu gợi ý điều nhẹ nhàng hơn: thôi thúc bắt đầu vào một ngày mới là chuyện thường gặp, và nó có thể được dùng một cách có chủ đích.
Bạn có thể mượn hiệu ứng này một cách chủ đích. Hãy chọn một ngày sau vài tuần nữa, một ngày có vẻ là một đường ranh rõ ràng, và viết một lá thư ngắn khép lại chương cũ. Vào buổi sáng ngày đó, chúng tôi gửi thư đến email của bạn.
Dữ liệu ghi nhận được gì
Năm 2014, Hengchen Dai, Katherine Milkman và Jason Riis công bố “The Fresh Start Effect” trên tạp chí Management Science. Họ xem xét ba bộ dữ liệu thực tế. Lượt tìm kiếm trên Google với từ khóa “diet”, lượt đến phòng gym, và các cam kết theo đuổi mục tiêu đều tăng sau những thứ các tác giả gọi là mốc thời gian: đầu tuần, đầu tháng, đầu năm hay học kỳ mới, sinh nhật, hoặc ngày lễ.
Các tác giả đưa ra một lý do. Mốc thời gian đánh dấu sự trôi qua của thời gian và bắt đầu một giai đoạn mới trong cách đầu óc chúng ta ghi nhận thời gian. Những thất bại trong quá khứ được xếp vào giai đoạn cũ, và con người nhìn cuộc đời ở tầm bao quát hơn. Điều đó khiến lần này dễ cảm thấy là một khởi đầu thật. Các số liệu chỉ cho thấy người ta bắt đầu, không cho biết họ đã duy trì được bao lâu: điều được ghi nhận là những đợt tăng về lượt tìm kiếm, lượt đến và cam kết sau một mốc thời gian.
Phòng thí nghiệm cho thấy gì
Một bài báo thứ hai của cùng các tác giả, đăng trên Psychological Science năm 2015 với tựa đề “Put Your Imperfections Behind You: Temporal Landmarks Spur Goal Initiation When They Signal New Beginnings”, thử nghiệm ý tưởng này qua năm thí nghiệm trong phòng thí nghiệm. Kết quả gợi ý rằng việc nhấn mạnh một mốc thời gian đánh dấu sự bắt đầu của một giai đoạn mới làm tăng ý định bắt đầu theo đuổi mục tiêu của người tham gia. Chính tựa đề đã tiết lộ kết quả: mốc thời gian có tác dụng khi chúng báo hiệu một khởi đầu mới.
Theo các tác giả, một phần hiệu ứng đến từ khoảng cách. Mốc thời gian dường như tách người ta khỏi phiên bản quá khứ chưa hoàn hảo của chính mình, và sự tách rời ấy khiến việc bắt đầu có vẻ khả thi hơn. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đo ý định, còn các số liệu thực tế đo những bước đi đầu tiên. Không bên nào cho thấy một khởi đầu mới dẫn đến thay đổi lâu dài. Gộp lại, chúng gợi ý rằng sức hút hướng về một khởi đầu mới là có thật và có thể được khơi gợi nhẹ nhàng.
Mốc thời gian của riêng bạn
Khởi đầu mới không phải của riêng tờ lịch. Trong các nghiên cứu phòng thí nghiệm, chỉ cần chú ý đến một mốc thời gian đã làm tăng ý định bắt đầu, nên một ngày có thể trở thành mốc thời gian khi bạn quyết định coi nó là như vậy. Hãy chọn một ngày có ý nghĩa với bạn:
- Thứ Hai đầu tiên sau một hạn chót lớn
- Sinh nhật của bạn, hoặc ngày sau đó
- Kỷ niệm một lần chuyển nhà hoặc một công việc mới
- Ngày đầu tiên của một mùa
- Ngày sau khi bạn hoàn thành một khóa học hoặc một dự án
- Mùng 1 của tháng tới
Hãy tìm một ngày vừa báo hiệu kết thúc vừa báo hiệu bắt đầu. Nên chọn ngày gần, trong vòng vài tuần, khi điều khiến bạn muốn thay đổi vẫn còn rõ nét.
Cách chọn giữa các mốc thời gian
Nếu bạn đang phân vân giữa hai ngày, hãy hỏi mỗi ngày báo hiệu điều gì. Sinh nhật nói “thêm một năm nữa”, phù hợp với một lá thư về việc bạn đang trở thành người như thế nào. Thứ Hai đầu tiên sau hạn chót nói “giai đoạn bận rộn đã qua”, phù hợp với một lá thư về thói quen và năng lượng. Một lần chuyển nhà hay một công việc mới nói “môi trường của tôi đã thay đổi”, phù hợp với một lá thư về nếp sinh hoạt.
Hãy khớp mốc thời gian với kiểu khởi đầu bạn muốn. Nếu một ngày có vẻ gượng ép, hãy chọn ngày khác. Một mốc thời gian chỉ có tác dụng khi bạn tin vào nó, và bạn sẽ biết trong vòng một phút là mình có tin hay không.
Bạn cũng có thể để một giai đoạn khó khăn tự đánh dấu điểm kết thúc của nó. Ngày sau một đợt bệnh dài, một cuộc chia tay hay một đợt căng thẳng ở chỗ làm là những mốc mà không lịch nào in sẵn. Chúng có thể là những khởi đầu rõ ràng nhất, và một lá thư viết vào ngày cuối của giai đoạn khó khăn có thể chứa đựng cả hai mặt cùng lúc.
Một lá thư như vậy có thể chỉ ba câu: “Đây là ngày cuối cùng của đợt điều trị. Tôi sẽ không giả vờ rằng nó là một bài học. Ngày mai tôi sẽ đi bộ đến cuối phố rồi quay lại, và đó sẽ là khởi đầu.”
Dùng một cách trung thực
Ngày khởi đầu mới không phải là lý do để chờ đợi. “Tôi sẽ bắt đầu vào mùng 1 tháng sau” có thể là một cách để không làm gì trong ba tuần. Nếu bạn nhận ra mình đang làm vậy, hãy làm một việc nhỏ ngay hôm nay. Đi bộ mười phút, hoặc viết đoạn đầu tiên, và để dành bước lớn hơn cho mốc thời gian.
Cũng không sao nếu khởi đầu mới không bám được. Hầu hết chúng ta đã bắt đầu lại không chỉ một lần, và các nghiên cứu cho thấy việc muốn bắt đầu lại là một thói quen tự nhiên của con người. Cách làm là bắt đầu nhỏ và dùng một mốc thời gian khác khi bạn cần.
Vì sao lá thư phù hợp
Một lá thư với ngày gửi bạn chọn là một mốc thời gian do chính bạn tạo ra. Vào buổi sáng chúng tôi gửi thư đi, bạn đọc một ghi chú từ người đã khép lại chương cũ, và chương mới có trang đầu tiên của nó. Vì bạn đã chọn ngày, lá thư mang đúng ý nghĩa mà bạn đã gán cho nó.
Bạn có thể viết lá thư thành ba phần. Đầu tiên, gọi tên chương bạn đang khép lại trong một đoạn ngắn. Nói thật những điều đã không suôn sẻ, nhưng đừng đổ lỗi cho chính mình. Thứ hai, viết điều mà chương mới sẽ bắt đầu bằng, trong một bước nhỏ và cụ thể. Thứ ba, gửi cho bản thân trong tương lai một dòng động viên.
Vài tuần nữa
Bạn có thể chọn bất kỳ ngày nào từ ngày mai đến 20 năm sau, và chúng tôi gửi thư vào ngày đó, từ 8:00 đến trưa theo múi giờ của bạn. Thư đã lưu không thể chỉnh sửa hay hủy bỏ, và dịch vụ không gửi lời nhắc nào, nên hãy chọn một ngày bạn chắc chắn và nếu muốn, hãy giữ một bản sao.
Nếu muốn có một chuỗi các lần kiểm tra, hãy viết hai lá thư: một cho chính mốc thời gian, và một lá thư thứ hai sau sáu đến tám tuần, để xem thói quen đã trụ được đến đâu. Một câu hỏi tốt cho lá thư đó: “Đã sáu tuần rồi. Trong ba việc nhỏ đó, việc nào còn được giữ lại?” Mỗi email thư chúng tôi gửi đều có liên kết hủy đăng ký; dùng liên kết đó sẽ dừng tất cả các thư vẫn còn lên lịch cho địa chỉ ấy, nên đừng bấm vào nếu bạn muốn nhận lá thư thứ hai.
Một lá thư cho thứ Hai đầu tiên của mùa xuân
Chào bản thân trong tương lai,
Hôm nay là thứ Hai đầu tiên của mùa xuân, và tôi chọn đúng ngày này có chủ đích. Mùa đông thật dài. Tôi để các buổi đi bộ trôi tuột đi, ăn uống kém, và thôi không trả lời bạn bè nữa. Đó là chương cũ, và tôi khép nó lại ở đây. Chương này bắt đầu nhỏ: đi bộ hai mươi phút trước giờ làm, nhắn cho một người bạn mỗi tuần, và một buổi tối không cầm điện thoại. Đừng vội làm nó lớn hơn. Hãy bắt đầu từ sáng nay, trước khi cả ngày bị lấp đầy.
[tên của bạn]
Viết thư của bạn ngay bây giờ
Chọn một mốc thời gian trong vài tuần tới, mốc nào có vẻ là một đường ranh rõ ràng. Viết ba đoạn ngắn: chương bạn đang khép lại, bước nhỏ đầu tiên, và một dòng tử tế gửi cho chính mình. Đặt ngày gửi trùng với mốc thời gian đó rồi gửi đi.
