Vì sao đáng ghi lại năm đầu tiên
Tháng đầu tiên ở công việc mới trôi nhanh hơn bạn tưởng. Tên người và những quy tắc bất thành văn sẽ trôi khỏi đầu bạn theo cách làm bạn ngạc nhiên, và một lá thư là cách để giữ lại một vài điều trong số đó. Chỉ sau vài tháng, tuần đầu tiên có thể trông như một phần của cuộc đời khác. Một lá thư giúp bạn ghi lại khung cảnh ấy khi bạn vẫn còn nhìn thấy nó rõ ràng.
Hãy nghĩ về những khoảnh khắc khiến bạn bất ngờ trong tuần đầu tiên, dù tốt hay xấu. Mỗi loại viết một điều. Những điều bất ngờ thường là những manh mối đầu tiên về điều công việc sẽ đòi hỏi ở bạn.
Ghi lại năm đầu tiên cho thấy những tiến bộ khó nhận ra theo từng ngày. Vào một ngày thứ Hai bình thường, bạn sẽ không cảm thấy mình là chuyên gia, nhưng một lá thư viết vào mùa xuân có thể cho bạn thấy đến mùa thu bạn đã hiểu được bao nhiêu.
Nếu bạn đang đổi nghề chứ không chỉ đổi chỗ làm, lá thư càng có ích hơn. Đổi nghề là một bước lớn hơn đổi việc, vì bạn rời bỏ không chỉ một nơi làm việc mà còn cả một hình ảnh quen thuộc về bản thân. Hãy viết hai danh sách ngắn: điều bạn đang để lại phía sau, và điều bạn đang xây dựng để hướng tới. Đặt hai danh sách cạnh nhau có thể khiến sự thay đổi bớt mơ hồ hơn.
Giữ các chi tiết về nơi làm việc ở mức chung chung. Đừng ghi tên công ty, quản lý hay nhóm của bạn. Lá thư được lưu dưới dạng văn bản thuần trên máy chủ của chúng tôi, nên chỉ cần một cách gọi như “quản lý của mình” là đủ.
Hãy dùng địa chỉ email cá nhân cho lá thư này, không dùng email công việc mới. Tài khoản công việc thường bị đóng khi người ta rời đi, và một lá thư gửi sau một năm có thể đến sau một thay đổi mà bạn chưa thể thấy trước.
Những điều bạn hy vọng sẽ học được
Bắt đầu từ những kỹ năng và kiến thức bạn muốn xây dựng trong năm đầu tiên. Hãy cụ thể. “Giỏi hơn trong công việc của mình” rất khó kiểm tra. “Học cách xây dựng báo cáo hằng tháng, và giải thích nó cho một đồng nghiệp mới” là điều bạn có thể thấy và kiểm chứng.
Nếu bạn chưa chắc nên hy vọng điều gì, hãy viết một câu hỏi thay thế: những người mà mình muốn học hỏi biết điều gì mà mình chưa biết? Câu trả lời thường sẽ chỉ ra một hy vọng.
Viết ba đến năm hy vọng. Với mỗi hy vọng, thêm một dòng về lý do nó quan trọng với riêng bạn, chứ không phải với ai khác. Lý do đó giữ hy vọng gắn với cuộc sống của bạn, và nó vẫn có ý nghĩa khi công việc bắt đầu trở nên quen thuộc. Một vài ví dụ:
- Học các công cụ mà nhóm dùng hằng ngày.
- Hiểu rõ một phần công việc đến mức có thể giải thích lại.
- Xây dựng một mối quan hệ làm việc bên ngoài nhóm của mình.
Đừng đưa vào thăng tiến, lương bổng hay chức danh. Những thứ đó phụ thuộc vào điều bạn không kiểm soát được, và lá thư sẽ hiệu quả hơn khi mô tả điều bạn có thể làm. Hy vọng về việc học sẽ vẫn hữu ích vào năm sau, ngay cả khi công việc khi đó trông đã khác.
Những điều bạn đang lo lắng
Hồi hộp là điều bình thường trong một vai trò mới, và gọi tên nó có thể làm nó nhỏ đi. Hãy viết mỗi nỗi lo thành một câu đơn giản. Bạn có thể viết: “Mình sợ sẽ hỏi cùng một câu hai lần,” hoặc “Mình lo người khác sẽ nhận ra mình còn biết quá ít.”
Hãy để ý những nỗi lo nào quay lại mỗi ngày. Đó thường là những nỗi lo đáng viết ra trước, vì chúng đang chiếm chỗ mà bạn có thể dùng cho công việc.
Sau đó, hãy xếp mỗi nỗi lo vào một trong hai nhóm. Nhóm thứ nhất gồm những nỗi lo bạn có thể hành động trong tháng này, chẳng hạn xin một buổi hướng dẫn ngắn về một hệ thống. Nhóm thứ hai gồm những nỗi lo bạn không kiểm soát được, chẳng hạn cách người khác phản ứng với bài thuyết trình đầu tiên của bạn. Xếp như vậy làm danh sách nhẹ hơn, vì nhóm đầu tiên đã có bước tiếp theo.
Đừng viết “Mình sẽ không lo nữa.” Đó không phải là một kế hoạch, và nó tạo thêm áp lực cho một lá thư lẽ ra phải tử tế. Một dòng tốt hơn là “Thứ Hai mình sẽ xin buổi hướng dẫn, và mình sẽ ghi lại những điều học được.”
Thói quen cần giữ khi bạn dần ổn định
Vai trò mới thường chiếm hết lịch. Hãy chọn vài thói quen để giữ trước khi chúng trôi mất, chẳng hạn như:
- Ngủ đều đặn, gần như cùng một giờ vào các ngày làm việc.
- Mỗi ngày một giờ không dành cho công việc.
- Mỗi tuần nói chuyện với một người bạn ngoài công việc.
Kiểm tra từng thói quen với tuần tệ nhất trong tháng. Nếu lúc đó không giữ được, hãy thu nhỏ nó cho đến khi giữ được. Gắn cho mỗi thói quen một bước đầu tiên nhỏ, chẳng hạn đặt nhắc nhở giờ đi ngủ trên điện thoại, khoanh giờ đó trong lịch hoặc đặt một cuộc gọi vào sáng thứ Bảy. Thói quen có giờ và chỗ cụ thể thì dễ giữ hơn trong một tuần bận rộn so với thói quen chỉ dựa vào ý định tốt.
Dịch vụ không gửi nhắc nhở hay buổi kiểm tra lại nào, nên việc kiểm tra thuộc về bạn. Hãy đặt một ghi chú trong lịch vào ngày thư sẽ đến, kèm một dòng về các thói quen bạn muốn xem lại.
Thư mẫu từ tuần đầu tiên
Đây là một thư mẫu ngắn, viết sau tuần đầu tiên. Hãy điều chỉnh các chi tiết cho phù hợp với công việc của bạn.
Chào bản thân trong tương lai,
Tuần đầu tiên đã qua. Mình đã vượt qua chiếc máy pha cà phê và chiếc thẻ không mở được cửa thứ ba. Mình vẫn chưa biết ổ đĩa dùng chung nằm ở đâu, và dường như không ai phiền khi mình hỏi.
Một điều mình đã học được: cuộc họp thứ Năm không hẳn là để ra quyết định, mà nhiều hơn là để xác định ai sẽ nhận việc tiếp theo. Hãy để ý kỹ điều đó.
Có một điều vẫn khiến mình bối rối: cách phê duyệt diễn ra thế nào khi hai nhóm bất đồng. Thứ Hai mình sẽ hỏi [tên đồng nghiệp], người đã làm ở đây lâu nhất.
Một thói quen mình đang giữ: rời chỗ làm trước 6:00 chiều ít nhất hai lần trong tuần này, dù hộp thư đến vẫn mở.
[tên của bạn]
Trước khi gửi, hãy thêm người đã giúp bạn nhiều nhất trong tuần đầu tiên, và họ đã làm gì. Chỉ cần tên hoặc vai trò là đủ, và sau một năm bạn có thể sẽ mừng vì có lời nhắc này.
Với lá thư mở ra sau năm đầu tiên, mốc “một năm” là lựa chọn nhanh nhất. Nếu công việc của bạn có đánh giá sau ba hoặc sáu tháng, một lá thư thứ hai cho tuần trước đó sẽ cho bạn những ghi chú riêng để mang theo. Chúng tôi gửi mỗi lá thư đến email của bạn vào đúng ngày đã chọn, từ 8:00 đến trưa theo múi giờ của bạn. Thông báo gửi thành công là xác nhận duy nhất bạn nhận được khi viết, nên hãy tự giữ một bản sao.
Viết thư của bạn ngay bây giờ
Viết ba hy vọng, một nỗi lo kèm hành động bạn có thể làm, và một thói quen cần giữ, tất cả bằng những lời đơn giản. Đừng ghi tên công ty, lương bổng hay thăng tiến, và giữ giọng điệu tử tế. Sau đó chọn ngày, kiểm tra xem địa chỉ có phải là địa chỉ cá nhân không, rồi lên lịch gửi thư.
