Phần lớn chúng ta đều biết mình nên tiết kiệm nhiều hơn. Nhưng ít người hình dung được số tiền ấy dùng để làm gì.
Bài viết này không phải là lời khuyên tài chính. Đây là cách biến câu “Mình nên tiết kiệm nhiều hơn” thành một bước cụ thể, có ngày tháng, nhờ một lá thư làm cho tương lai trở nên có thật. Với những quyết định về tiền của riêng bạn, một người tư vấn có chuyên môn có thể giúp bạn xem xét hoàn cảnh cá nhân.
Vì sao tiền bạc khó hình dung
Tiền rất dễ bị trì hoãn khi người sẽ cần đến nó trông như một người xa lạ. Một khoản chi trong tháng này là một vấn đề bạn cảm nhận được; còn một khoản chi trong tương lai chỉ là một con số trên trang giấy.
Có người thấy dễ viết lá thư này hơn sau một tháng yên ổn, khi các con số không còn khiến họ hoang mang.
Lá thư trao cho người xa lạ ấy một tiếng nói. Bạn có thể viết về ngôi nhà họ đang ở, công việc họ vẫn làm và những khoản chi nhỏ họ lo liệu mỗi tuần. Bức tranh ấy không cần phải chính xác. Chỉ cần đủ cụ thể để bước tiếp theo cảm thấy gắn với một con người thật.
Hãy mô tả bức tranh ấy bằng những điều giản dị: tiền thuê nhà hoặc khoản vay mua nhà, đi lại, ăn uống và thời gian bên người thân. Đừng ghi những con số bạn chưa biết. Bạn có thể quay lại các con số sau, khi đã kiểm tra chúng.
Nghiên cứu năm 2011 cho thấy điều gì
Một nghiên cứu làm nền cho ý tưởng này là bài báo năm 2011 trên Journal of Marketing Research của Hershfield, Goldstein, Sharpe và các cộng sự. Trong các thí nghiệm của họ, những người được xem ảnh mô phỏng chính mình khi già đi đã chọn dành nhiều tiền hơn cho tiết kiệm hưu trí so với những người không được xem.
Cần lưu ý một điều: kết quả chỉ mô tả các lựa chọn đưa ra trong thí nghiệm, chứ không mô tả những gì mọi người đã tiết kiệm trong những năm sau đó. Đừng đọc chúng như một lời hứa rằng một bức ảnh sẽ khiến bạn tiết kiệm nhiều hơn.
Điều bạn có thể rút ra từ đó khiêm tốn hơn: đặt bản thân trong tương lai ngay trước mắt có thể khiến dài hạn trở nên thật hơn. Một lá thư làm điều đó bằng chữ thay vì hình ảnh. Hãy viết ra một khoản bạn định dành mỗi tháng, một ngày bạn sẽ xem lại số dư, và một câu nói vì sao điều này quan trọng với bạn. Sau đó, để bản thân về sau đối chiếu kế hoạch với những gì thực sự đã xảy ra.
Viết về những gì bản thân trong tương lai sẽ cần
Bây giờ hãy viết lá thư. Mô tả người đọc trong tương lai bằng những lời giản dị: họ sống ở đâu, làm công việc gì, và mỗi tháng họ cần gì để cảm thấy vững vàng. Hãy dùng các con số của chính bạn, đừng bao giờ tự bịa ra. Nếu chưa biết một con số, hãy viết “chưa rõ lúc này” và thêm một dòng nói về cách bạn sẽ tìm ra nó.
Hãy mô tả người đọc bằng bốn dòng ngắn:
- Họ sống ở đâu, và sống cùng ai
- Công việc họ làm, hoặc khoảng nghỉ mà họ đã xứng đáng có
- Các nhu cầu cơ bản tốn bao nhiêu mỗi tháng
- Điều họ muốn làm được mà không phải lo lắng
Hãy để lá thư nói về người đọc, chứ không nói về thị trường, lợi suất hay sản phẩm đầu tư. Bạn đang mô tả một con người để bước tiếp theo dễ nhìn thấy hơn.
Mỗi năm một lần, hãy viết một lá thư mới với phần mô tả đã cập nhật. Lá thư đã lưu không thể chỉnh sửa, nên mỗi lá vẫn là bản ghi lại bức tranh của năm đó.
Biến việc tiết kiệm thành những bước cụ thể
Một bước hữu ích có ba phần: một số tiền, một ngày và một hành động đầu tiên. Ví dụ: “Vào ngày mùng 1 hằng tháng, để dành [số tiền] trước khi chi bất cứ thứ gì khác.” Câu này đọc trong một phút, và có thể kiểm tra vào cuối năm.
Hãy chọn một bước đủ nhỏ để bắt đầu ngay trong tháng này. Bước nhỏ thì dễ khởi đầu hơn, và sau này có thể tăng lên nếu bạn thấy phù hợp. Hãy viết theo thứ tự sau:
- Số tiền, theo các con số của bạn
- Ngày trong tháng bước đó diễn ra
- Một việc duy nhất bạn sẽ làm đầu tiên
Ngày gửi cũng là một phần của kế hoạch. Chọn một năm sau là hợp để kiểm tra thói quen: việc mùng 1 hằng tháng có được giữ đều không? Ngày gửi xa hơn thì phù hợp hơn với bức tranh về người đọc trong tương lai.
Chúng tôi gửi thư đến email của bạn vào ngày bạn chọn, từ 8:00 đến trưa theo múi giờ của bạn. Đây là dịch vụ viết thư, không phải dịch vụ tài chính: chúng tôi giữ lá thư và gửi đến email của bạn đúng ngày đó. Ngày xa nhất bạn có thể chọn là 20 năm nữa, còn các lựa chọn nhanh chỉ đến ba năm, nên hãy chọn một ngày thật xa trên lịch. Nếu mốc sáu mươi tuổi còn cách hơn 20 năm, hãy viết cho một cột mốc gần hơn, chẳng hạn năm mươi tuổi, và viết lá thư tiếp theo từ mốc đó.
Thông báo thành công hiển thị mã Letter ID và thời gian gửi, không hiển thị nội dung thư, nên hãy tự giữ một bản sao. Đừng đưa thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hay thông tin đăng nhập vào thư, vì thư được lưu dưới dạng văn bản thuần. Hãy thêm một dòng cho biết các con số lấy từ đâu, chẳng hạn tên bảng tính hoặc ngày bạn kiểm tra chúng, để người đọc có thể tìm lại được.
Một thư mẫu về tiền bạc
Dưới đây là một lá thư ngắn gửi đến người bạn sẽ là khi sáu mươi tuổi. Thư hình dung người đọc, ghi lại một thói quen, gọi tên một nỗi lo và kết thúc bằng lời cảm ơn.
Chào bản thân trong tương lai,
Mình hình dung bạn ở tuổi sáu mươi, sống trong một căn nhà nhỏ hơn gần sông, làm việc ba ngày một tuần vì bạn muốn, chứ không phải vì phải làm. Các khoản chi cơ bản vẫn là những gì chúng vốn có; mình hy vọng chúng không còn khiến bạn mất ngủ nữa.
Hôm nay là mùng 1, và khoản chuyển [số tiền] đã được gửi đi trước mọi khoản chi khác. Hiện tại, đó là toàn bộ kế hoạch. Có một nỗi lo vẫn còn với mình: mình chưa biết những năm sau khi nghỉ việc sẽ cần bao nhiêu, nên mình đã đặt lịch gặp một cố vấn tài chính.
Cảm ơn bạn vì đã giữ đúng ngày mùng 1, nếu bạn đã làm được.
[tên của bạn]
Lá thư này không nói đến lợi suất, sản phẩm hay bất kỳ kết quả cuối cùng nào. Phiên bản của bạn cũng có thể làm như vậy, với các con số và nỗi lo của riêng bạn.
Viết thư của bạn ngay bây giờ
Viết một đoạn về người đọc khi ở tuổi sáu mươi, hoặc ở độ tuổi nào bạn thấy phù hợp, và ghi rõ số tiền bạn sẽ để dành mỗi tháng. Chọn bước đầu tiên mà bạn có thể bắt đầu ngay trong tháng này, và chọn một ngày gửi đủ xa để thật sự có ý nghĩa. Hãy giữ một bản sao. Với các quyết định về đầu tư hoặc thuế, hãy trao đổi với một người tư vấn có chuyên môn.
