Denk aan een versie van jezelf met wie je graag even zou willen praten. De negentienjarige die nog niet wist wat er daarna kwam. De pasgebakken ouder die te moe was om na te denken. De student die er zeker van was dat iedereen anders wel een plan had.
Een brief aan je jongere zelf is een van de bekendste schrijfoefeningen die er bestaan. Het deel dat mensen meestal overslaan, is de tweede brief: de brief die naar de toekomst gaat. Dit artikel laat zien hoe je beide schrijft, en hoe de eerste brief de tweede kan helpen.
Waarvoor de brief naar het verleden dient
De brief naar het verleden spreekt aan omdat je iets weet wat je jongere zelf niet wist. Je weet hoe het is afgelopen. Je ziet de angst die nooit uitkwam, en het ding dat klein leek, maar dat toch niet klein was.
Die kennis voelt als een geschenk, en dat is ze ook. Het risico is dat de brief een preek wordt, of een opsomming van fouten. Een goede brief leest meer als een bezoek van een vriend die hetzelfde heeft meegemaakt en die even bij je wil zitten.
Regels voor de brief naar het verleden
Kies een specifieke leeftijd en een specifiek moment. “Hoi, ik op mijn negentiende, de maand nadat je van school ging” is veel beter dan “Hoi, jongere ik.” Hoe preciezer je die persoon neerzet, hoe meer de brief tot leven komt.
Schrijf over wat je jongere zelf nog niet wist, niet over wat er misging. Je jongere zelf deed het met wat je toen had. Als je merkt dat je een zin begint met “Je had moeten”, probeer dan “Ik wou dat je dit had geweten.”
Wees vriendelijk en houd het kort. Een pagina is ruim genoeg. Deze brief hoeft nergens naartoe, en dat hoort erbij. Hij is geschreven voor degene die de pen vasthoudt. Je probeert geen discussie te winnen met een kind, of met het verleden.
Schrijfvragen voor je jongere zelf
Gebruik er twee of drie.
- Waar was je toen bang voor dat nooit is gebeurd?
- Wat heeft je door die periode heen gedragen?
- Wat zou je, ook nu nog, niet willen veranderen?
- Wat zou je willen dat iemand tegen je had gezegd?
- Wat was er goed aan die tijd, zonder dat je het toen opmerkte?
- Wat had je op de slechtste nacht van dat jaar het hardst nodig om te horen?
Draai het om
Kijk nu naar wat je hebt geschreven. Elk vriendelijk woord dat je tegen je jongere zelf zei, is misschien ook iets wat je huidige zelf nodig heeft. En je toekomstige zelf verschilt niet zoveel van de persoon die je toen was: nog steeds aan het redden met wat je hebt, nog steeds onzeker over de weg vooruit.
Neem drie zinnen uit de brief naar het verleden en herschrijf ze voor de persoon die je zult worden. “Je loopt niet achter op anderen” wordt “Je loopt nu ook niet achter op anderen.” “Eet iets wat niet uit een doos komt” wordt “Eet vanavond iets fatsoenlijks, niet staand.”
Probeer het als kleine oefening. Schrijf één zin aan je jongere zelf en schrijf daarna dezelfde gedachte aan jezelf over vijf jaar. Lees de twee naast elkaar.
Welke jongere versie je kiest
Als je niet zeker weet naar wie je moet schrijven, kijk dan naar de leeftijd waarop je je het meest alleen, het meest onzeker of het meest hoopvol voelde. Dit zijn de momenten waar mensen vaak naar terug willen. Je kunt ook kiezen voor de laatste keer dat je een beslissing nam waar je bang voor was.
Maak je niet druk over het kiezen van de “juiste”. Je kunt meer dan één brief schrijven, elk aan een andere leeftijd. Misschien merk je dat de tweede en de derde makkelijker gaan dan de eerste. Verspreid over een paar avonden kun je aan jezelf schrijven op je tiende, je zestiende en je vijfentwintigste, en zien welke brief uitgroeit tot de brief naar de toekomst.
De brief naar de toekomst schrijven
De brief naar de toekomst hoeft niet lang te zijn. Het kan een kort briefje zijn, opgebouwd uit die drie geleende zinnen, met een paar details uit het heden erbij. Een datum maakt het echt: kies er een die over een jaar of over vijf jaar ligt, en plan hem in.
Als je hem hebt ingepland, heb je geschreven naar beide uiteinden van je eigen tijdlijn. Dat geeft houvast, en de tweede brief lukt misschien makkelijker dan je verwacht, omdat de eerste het zware werk al heeft gedaan.
Een voorbeeldpaar
Eerst de brief naar het verleden.
Hoi, negentienjarige ik,
Je bent van de cursus gestopt en je brengt tot twee uur ’s nachts pizza’s rond. Het voelt als een vernederende omweg, en dat is het niet. Alles wat je bij de deuren van vreemden leert over geduld, zal er nog toe doen. Je loopt niet achter op anderen. Eet iets wat niet uit een doos komt, bel je moeder op zondag en bewaar je bibliotheekpas. Je gaat hem nog gebruiken.
[je naam]
Nu dezelfde woorden, omgedraaid.
Hoi, toekomstige ik,
Hier is dezelfde raad, omgedraaid. Je loopt niet achter op anderen. Wat je ook doet op je vijftigste, het is geen omweg. Eet vanavond iets fatsoenlijks, niet staand, bel de mensen van wie je houdt op zondag, en blijf je bibliotheekpas gebruiken. En wees zo lief voor jezelf als ik probeer te zijn voor die negentienjarige.
[je naam]
Een kanttekening over zorg
Een brief aan je jongere zelf kan moeilijke herinneringen losmaken. Als je merkt dat het schrijven verdriet naar boven haalt, of iets terugbrengt wat je is aangedaan, stop dan wanneer je dat nodig hebt. Voor dat soort werk is een hulpverlener of therapeut de juiste steun, en geen brief kan die vervangen. Voel je je ooit onveilig, bel dan het alarmnummer van je land of een crisislijn.
De brief naar de toekomst versturen
Je kunt elke datum kiezen, vanaf morgen tot 20 jaar vooruit. We sturen je de brief die dag per e-mail, tussen 8.00 uur en 12.00 uur in je tijdzone, naar het e-mailadres dat je invult. Een opgeslagen brief kan niet worden bewerkt of geannuleerd, en er wordt niets per e-mail verstuurd wanneer je schrijft. Houd daarom een kopie van beide brieven als je ze samen wilt hebben. Brieven worden opgeslagen als gewone tekst, dus laat wachtwoorden en zeer persoonlijke details erbuiten.
Schrijf nu je brief
Kies een leeftijd en een moment, en schrijf eerst de brief naar het verleden. Houd hem vriendelijk en korter dan een pagina. Neem daarna drie zinnen uit die brief, richt ze op jezelf en plan de brief naar de toekomst in. Dan heb je geschreven aan de twee mensen die jou nodig hebben.
