Een van de bekendste schrijfoefeningen in de psychologie vraagt je om je leven een paar jaar vooruit voor te stellen, nadat het goed is gegaan, en daarover te schrijven. De oefening heet “beste mogelijke zelf”. Je ziet hem terug in wellnessapps, in klaslokalen en op werkbladen.
De opdracht is kort: stel je je leven een paar jaar vooruit voor, nadat het zo goed is gegaan als realistisch mogelijk was, en beschrijf het. Geschreven als brief krijgt de oefening een lezer. Op de datum die je kiest, sturen we hem per e-mail naar de persoon die je voor ogen had, en die persoon ziet hoe dichtbij je kwam.
Zo schrijf je hem
Kies een datum één tot vijf jaar vooruit. Stel je voor dat je die datum bereikt en dat het zo goed is gegaan als realistisch mogelijk, door inzet en niet door geluk. Schrijf dan in de je-vorm aan die persoon, alsof die het leven al leeft.
Schrijf ongeveer 15 of 20 minuten zonder te stoppen, met één korte alinea per levensgebied. Houd de toon nuchter. Je beschrijft een toekomst waar je naartoe kunt bewegen, geen fantasie.
De studie vroeg om vier sessies op vier dagen. Een brief is één zitting. Zie hem als de korte versie van de oefening en niet als een nabootsing.
Wil je iets dat dichter bij de studie ligt, schrijf dan vier avonden achter elkaar een nieuw concept, ongeveer 20 minuten per keer, en stuur alleen de laatste. De eerdere concepten zijn oefening, je hoeft ze niet te bewaren.
Vragen die het concreet houden
Vage rooskleurigheid is het grootste risico. “Ik ben gelukkig en succesvol” vertelt je toekomstige zelf niets. Deze vragen duwen je naar details:
- Hoe laat sta je op op een werkdag, en wat doe je in het eerste uur?
- Waar woon je, en wat zie je als eerste als je wakker wordt?
- Welk werk doe je, en wat doe je tijdens de lunch?
- Wie zit er aan tafel bij het eten?
- Hoe zorg je voor je lichaam: wandelen, zwemmen, rekken, rusten?
- Wat leer je, en wat laat je eindelijk los?
- Wat ging er een keer mis en liep uiteindelijk toch goed af?
Een realistische toekomst heeft nog steeds tegenslagen, en als je er één in de brief zet, blijft de brief eerlijk.
Voor wie het werkt, en voor wie niet
De oefening past bij mensen die zich dingen graag voorstellen en die een vage hoop willen omzetten in een paar concrete zinnen. Minder prettig is ze voor mensen die in een zware periode zitten en elk mooi beeld hol vinden. Herken je jezelf daarin, probeer dan de kleinere versie: beschrijf alleen één gewone goede dag zes maanden vanaf nu.
Stoppen mag ook. Als het schrijven je slechter laat voelen, leg het dan neer. Een brief is een hulpmiddel, en je kunt een ander kiezen.
Waar de oefening vandaan komt
In 2001 publiceerde Laura King in het Personality and Social Psychology Bulletin de studie “The Health Benefits of Writing about Life Goals”. Het was een variant op de bekende schrijfstudies van James Pennebaker.
81 bachelorstudenten schreven op vier opeenvolgende dagen 20 minuten per dag. Ze werden willekeurig ingedeeld in vier groepen: de ene schreef over hun meest traumatische levensgebeurtenis, de andere over hun beste mogelijke toekomstige zelf, weer een andere over beide onderwerpen, en de laatste over een neutraal controleonderwerp. De stemming werd gemeten vóór en na het schrijven. Met toestemming werden gegevens van het gezondheidscentrum verzameld.
Wat de studie vond
Schrijven over levensdoelen was significant minder verontrustend dan schrijven over trauma. Drie weken later ging het samen met een toename van het subjectieve welzijn. Vijf maanden na het schrijven verscheen een significant effect: wie had geschreven over trauma, over het beste mogelijke zelf of over beide, had minder ziektebezoeken dan de controlegroep.
De conclusie van de auteur was dat schrijven over zelfregulerende onderwerpen, met andere woorden over hoe je hoopt je leven te sturen, samen kan gaan met dezelfde gezondheidsvoordelen als schrijven over trauma.
Eerlijke grenzen
Trek hier niet te veel conclusies uit. Kings steekproef bestond uit 81 studenten van één universiteit, en ziekte werd geteld via bezoeken aan het gezondheidscentrum over een paar maanden. Latere onderzoekers hebben de oefening vaak uitgeprobeerd. Een review uit 2019 van Carrillo en collega’s in PLOS ONE bundelde 29 van die studies, met ongeveer 2.900 deelnemers, en vond kleine tot matige verbeteringen in welzijn, optimisme en positieve stemming, vergeleken met controletaken.
Er werden ook verbanden over maanden gemeten, niet wat er bij één persoon gebeurt. Niets hiervan laat zien dat het schrijven van een brief je gezonder of gelukkiger maakt. Wat het onderzoek ondersteunt, is bescheidener: schrijven over je hoop lijkt een zachte oefening te zijn die weinig kost, en die veel mensen minder verontrustend vinden dan schrijven over hun zwaarste herinneringen.
Wat de brief toevoegt
De klassieke oefening gebeurt op een pagina die je voor jezelf houdt. Een brief verandert dat op twee manieren. Ten eerste heeft hij een ontvanger. Als je schrijft aan de persoon die het leven gaat leven dat je beschrijft, verschuift het schrijven van dagdroom naar boodschap, en ga je nadenken over wat die persoon wil weten.
Ten tweede heeft hij een datum. We sturen hem je per e-mail op de dag die je koos, en dan kun je je hoop naast het leven leggen dat je werkelijk hebt. Een deel van wat je schreef zal zijn uitgekomen, en een deel zal zo van vorm zijn veranderd dat je het nauwelijks herkent.
Schrijf een beschrijving, geen contract
Een goede brief over het beste mogelijke zelf eist niets. Schrijf niet “je moet iemand zijn die…” en stel geen resultaten op alsof je toekomstige zelf die aan jou verschuldigd is. De toon ligt dichter bij een beschrijving dan bij een contract.
Pas op voor druk. Als de brief begint te voelen als een toets waarvoor je kunt zakken, maak de afstand dan korter of verzacht de details. Je kunt ook een zin opnemen als: “Als het er anders uitziet, is dat prima.” Het gaat erom te zien waar je op hoopt, niet om jezelf eraan te houden.
Versturen
We sturen je de brief per e-mail op de datum die je kiest, tussen 8.00 uur en 12.00 uur in jouw tijdzone. Een opgeslagen brief kan niet meer worden bewerkt of geannuleerd, dus schrijf wat je later wilt lezen. Er gaat niets per e-mail weg op het moment dat je schrijft, dus bewaar een kopie als je wilt, en houd er rekening mee dat brieven als platte tekst worden opgeslagen.
Wanneer hij aankomt, lees hem twee keer. De eerste keer merk je gewoon op hoe het voelt. De tweede keer markeer je wat er is uitgekomen, wat nog onderweg is en wat stilletjes is weggevallen. Denk er daarna over om een nieuwe brief te schrijven voor de komende jaren.
Een brief van drie jaar later
Hoi, toekomstige ik,
Het is een woensdag, drie jaar vanaf nu, en je werkt in de vroege dienst, maar het is de dienst die jij hebt gekozen. Het vakdiploma hangt aan de muur, een beetje scheef. Je bent om twee uur klaar en loopt dan langs het kanaal naar huis. Om zes uur eet je met de familie van je broer, en er is een luide discussie over voetbal. Niet alles lukte: het eerste examen ging slecht en je was bijna gestopt. Je bent niet gestopt. Ik hoop dat je knieën het nog doen.
[je naam]
Schrijf nu je brief
Kies een datum een paar jaar vooruit en stel je een gewone dag voor waarop het goed is gegaan. Gebruik de vragen hierboven om voor elk deel van je leven één alinea te schrijven. Voeg één ding toe dat misging en uiteindelijk goed afliep, en plan hem in.
